НҰРИДЕН ИМАНБАЕВ: ӨНЕР - БАҒАЛАЙ БІЛЕТІН АДАМҒА БҰЙЫРАТЫН ТАЛАНТ

 

«Әдебиет пен өнер ұлы болмаған жерде, ұлт та ұлы болмайды»,- дейді Ғабит Мүсірепов. Әр адамның өзіне ғана тән мінезі секілді, бүтін бір елдің ұлттық болмысын танытатын ерекше қасиеттері болады. Өнерге деген құштарлық әр уақытта ізгілікке, әдемілікке, биік белестерге жетелейді деген сөзіммен келіспейтін адам кемде-кем шығар. Ал саналы ғұмырын өнерге сарп еткен жанға осы жолда асқар шыңға шығу үшін кіршіксіз жүрек, мол тәжірибе мен сергек сана қажет. Бүгінде елу бестің белесін бағындырған Семейдегі Мәдениет сарайының директоры Нұриден Иманбаевпен оның шығармашылық және өмір жолы, алдағы жоспарлары жайлы әңгімелесу үшін қалалық Мәдениет сарайына жол тарттық.

- Қасиетті Абыралы өңірінің Қайнар ауылында дүниеге келіпсіз. Туған жеріңіз, балалық арманыңыз туралы өзіңізден естісек... Қарапайым ауыл баласы қалай директор болды?

- Мен 1963 жылдың 5 ақпаны күні Абыралы өңіріндегі Қайнар ауылында өмірге келдім. Бала мінезімді туған жердің құтына, бал бұлағына қандырып өстім. Бұрынғы Қайнар орта мектебі, қазіргі Сапарғали Бегалин атындағы білім ошағында 7 сыныпқа дейін білім алып, кейін Семейдегі №5 мектепте білім нәрімен сусындадым. Мектепте оқып жүрген жылдары домбыраның құлағында ойнап, ән айтуға әуес болдым. Сахна төрінде шырқаған ең алғашқы әндерімнің бірі Қасым Аманжоловтың «Өзім туралы» әні еді. Қалалық көркемөнерпаздар байқауына да қатысып, әншілік шеберлігімді арттырып жүрдім. Мектепті тамамдағаннан кейін, 1979 жылы Семейдің зоотехникалық-мал дәрігерлік институтына оқуға түсіп, 1984 жылы бітірдім. Ол кез-де қолымызға диплом бермейтін. Жоғары оқу орнын аяқтаған соң Қарағанды облысындағы Егіндібұлақ ауылында еңбек жолымды бастадым. Біраз жылдар сол жақта қызмет еттім. Сол ауылдағы Тәттімбет атындағы қазақ халық аспаптары оркестрінің жеке орындаудағы әншісі болдым. Қысқасы, өнердің айналасынан шыға алмадым. Кейін Семей қаласына келіп, педагогикалық институттың музыка факультетіне оқуға түстім. 2005-2012 жылдар аралығында Әміре Қашаубаев атындағы филармонияға жұмысқа тұрып, әншілік, бас әкімші қызметтерін атқардым. 2012 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін Мәдениет сарайын басқарып келемін.

- Менің білуімше, Сіз Егінді-бұлақ ауылында еңбек етіп жүрген кезіңізде шертпе күйдің шебері Тәттімбет Қазанғапұлы ескерткішінің бой көтеруіне мұрындық болыпсыз..

- Иә, мен жастайымнан өнерге ғашық едім. Әсіресе құлақ құрышын қандыратын Тәттімбеттің күйлерін сүйіп тыңдадым. Бүкіл елге аты мәшһүр күйші Тәттімбет - еңбек жолымды бастаған Қарағанды облысының тумасы. Осы жерде аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы болып жүргенімде күйшінің бейітіне ескерткіш құлпытас орнатуға ұйытқы болғаным рас. Күйшінің моласы қараусыз қалғандықтан, бұл мәселені жергілікті басшылық деңгейінде көтеруге тура келді. 1988 жылдың жазында ауыл жастарын ұйымдастырып, белгілі өнер иесінің зиратына ескерткіштің орнатылуына себепкер болғанымды ауыз толтырып айтарлықтай үлкен игі бастамаларымның бірі деп санаймын.

- «Шәкіртсіз ұстаз – тұл»,- дейді Абай. Өміріңізде ерекше орын алатын ұстаздарыңыз жайлы не айтар едіңіз?

- Өнердің биік шыңына жетелеген ұстаздарымның орны бір төбе. Тұрсынғазы Рахимов, Келденбай Өлмесеков, Санақ Әбеуов сынды есімі алты алашқа танымал өнер тарландарынан дәріс алдым. Бір ғана Тұрсынғазы ағамыздың өзі неге татиды? Ол кісі туралы тәптіштеп айтып жатудың өзі артық шығар. «Сәби болғым келеді», «Қазағым-ай», «Аягөз ару», «Дариға, домбырамды берші маған», «Әнің қайда, Жәнібек?» өлеңдеріне ән жазған бір ғасырда бір туатын композитордың әндері ел есінде мәңгілік жаңғырады. Әрине, кешегі ұстаздарымның ән-ғұмыры тарих беттерінде алтын әріптермен жазылып қалды.

- Биыл елудің бесеуіне келіп отыр екенсіз. Мерейтойыңыз құтты болсын! Бұл жасқа келген де бар, келмеген де бар. Осы жылдар ішінде көңіліңізге не түйдіңіз?

- Біз екі қоғамда өмір сүрдік. Кеңес Одағы тұсындағы қоғам және тәуелсіздік алғаннан кейінгі жаңа қоғам. Менің түйгенім - кеңестік заманда қазақ халқының ұлттық өнері мүлдем қараусыз, ұмытылып қалды десек, шындыққа жанаспайды. Өйткені кино, театр, әдебиет салаларында жақсы дүниелер жасалды. Десек те қазіргі кезде сол жылдардың шырмауынан шығып, біз шығармашылыққа ден қоя бастадық. Алайда бүгінгі өмірдің қиындығы - ақпараттың көптігі, әлеуметтік желі арқылы таралатын тәрбиелік мәні шамалы мәліметтердің жас ұрпақ санасына кері әсерін тигізуі. Ұлттық салт-дәстүріміз, өнеріміз жат дүниелердің көлеңкесінде қалып қоя ма деген ой мазалайды. Екіншіден, әр нәрсенің, әр адамның бұл өмірде алар орны болуы керек. Не істедім? Айтуға тұрарлықтай не тындырдым? Халқыма не бердім? Әрбіреуіміз осы үш сұрақтың жауабын білсек, қоғамға да, отбасымызға да бір пайдамыздың тигені деп білемін.

- Сізді сан салалы өнер әлеміне кім жетеледі?

- Әкемнің өлең жазатын, ән айтатын қасиеті болған. Тіпті ауылда әкемді әнші Құсман деп те атайтын. Арғы аталарымыз да әнші болған екен. Сол кісілердің қанымен бойыма өнер дарыған деп ойлаймын. Өмірімде тек жақсы адамдар кездесті деп айта аламын. Жоғарыда атап өткенімдей, Тұрсынғазы ағам өнер әлемінің қыр-сырын танып-білуге жол ашты. Өз өнерімен талайды тамсандырған қазақтың ардақты ұлын өлді деуге қимайсың. Тұрсынғазы Рахимовтан тәлім-тәрбие алғаным үшін кеудемді мақтаныш сезімі кернейді.

- Ал өз шәкірттеріңіз жайлы не айтасыз?

- Шәкірт тәрбиеледім десем, өтірік болар. Мен ондай жүгі ауыр жауапкершілікті мойныма ала алмаймын. Практикалық тұрғыда оған мүмкіндігім де жоқ. Осыдан бес жыл бұрын қалалық Мәдениет сарайы жанынан «Ән ата» сыныбын аштым. Бұл Әміре Қашаубаевтың 125 жылдығына орай қолға алынған болатұғын. Қазір ол жерде консерваторияны бітірген тәжірибелі маман басшылық жасап отыр. Қала тұрғындарына ән айтуды тегін үйретеді. Шәкірт тәрбиелеуді осы жерде ұйымдастыруды жөн көрдім.

- Өнер иесін табиғат жарата ма, әлде өнер иесі болып қалыптаса ма?

- Елдің барлығы бірдей керемет өнер иесі болмайды. Өнер әлемінде қаншама адам жүр. Соның ішінде қадау-қадауы шығып, қалғандары өнерге қызмет етеді. Бірақ оларды халық Қайрат Байбосынов, Бибігүл Төлегенова, Жәнібек Кәрменовтей біле бермейді. Себебі дара шыққан адамдарда Алланың берген қасиеті, дарыны бар. Оған еңбек қосылады. Еңбек пен талант екеуі өнер адамын қалыптастырады. Қысқасы, өнер – бағалай білетін адамның маңдайына бұйыратын талант. Ал шын талантты уақыт іріктеп шығарады.

- Сіз үшін не арзан, не қымбат?

- Мына сұрағың қиындау екен (күлді). Уақыт қымбат. Бәрін де ешкімнің ырқына көнбейтін, түзетуге келмейтін уақыт реттейді. Қазіргі мына екеуара сұхбатымыз да тарих қойнауына кетеді, қайтып оралмайды. Бұл сұрақтар философиялық ойлардан туған дүние ғой. Егер әр нәрсені бағалап қарайтын болсақ, арзан ештеңе жоқ шығар.

- Өнер адамының жан дүниесі басқа адамдардікінен несімен ерекше?

- Басқалардан ерекше жаратыл-ған ештеңесі де жоқ. Адамды ерекшелендіретін - оның мінез-құлқы, ақыл-ойы, ортада өзін-өзі ұстауы, жүріп-тұруы. Әйтпесе біз бәріміз де бірдейміз. Өнер адамы кез келген жағдайды жүрегіне жылдам қабылдауы мүмкін. Барлығы да адамның ақыл-парасатына бай- ланысты.

- Өткен жыл Сіз үшін және Сіздің ұжымыңыз үшін табысты болды ма? Биылға бекіткен жоспарларыңыз да бар шығар?

- Бізде халықтық атағы бар ұжымдар, соның ішінде төрт би ұжымы бар. Олар халықаралық, республикалық,облыстық өнер байқауларында жеңімпаз атанды. Әншілеріміз де жүлделі орындарға ие болып, облыстың абыройын асқақтатты. Мұның барлығы біз үшін үлкен жетістік. Алға қойған нақты жоспарларымыз да жоқ емес. Мәселен, биыл Әміре Қашаубаевтың туғанына 130 жыл, Астанаға 20 жыл толады. Сонымен қатар еліміз рухани жаңғыруға бет бұрып отыр. Осынау айтулы даталар шеңберінде бірқатар шаруаларды қолға алуды мақсат еттік. Сондай-ақ халықтық атағы бар ұжымдар санын көбейту, халыққа жаңа форматтағы тың дүниелерді ұсыну жоспарлар тізімінде.

- Отбасыңыз туралы айтып берсеңіз...

- Өмірлік серігім, сырлас досым, ұлдарымның анасы, қолыма бақ құсы болып қонған Бақыт мектепте есепші болып жұмыс істейді. Екі ұл тәрбиелеп өсірдік, ұяға қондырдық. Тұңғышымыз - хирург, кенжеміз құқық қорғау органында еңбек етуде. Қазір Құдай қосқан адал жарым екеуіміз үш немере сүйіп, бақытта ата-апа болып отырған жайымыз бар.
- Сұхбат соңындағы тіле-гіңіз...

- Ата-бабаларымыз армандап кеткен ел егемендігі жолында аянбай еңбек етіп, саналы, білімді ұрпақ тәрбиелесек, содан асқан бақыт жоқ. Тәуелсіздігіміздің тұғыры биік болғай!

- Ашық әңгімеңізге рақмет!

Сұхбатты жүргізген
Жібек СЕРҒАЗЫ

 

 

БОТА БЕРГЕНШЕ, БАТА БЕР

22 ақпан күні Семей қаласы және қалаға қарасты ауылдық округтерден келген батагөй ақсақалдарымыз Достық үйінде өзара сайысқа түсті. Тілегі елі мен жерінің амандығына арналған қарияларға арнайы құрылған әділ қазылар алқасы қара қылды қақ жарып, төрелік етті.
«Ақ бата – асыл мұра» атты сайысты Семей қалалық ардагерлер кеңесі, қалалық Достық үйі, қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі, қалалық Мәдениет сарайының ұжымдары бірлесе ұйымдастырды.
Ескіден қалған небір асылдарымыз тарихтың қойнауына кетпей, ұлтымызбен бірге жасасып келеді. Соның ішіндегі ең құндысы, ең бәтуалысы – бата. Алаш қолы жақсылыққа ғана жайылған. Міне, осындай, алақанын тек жақсылыққа ғана жайған Семей өңірінің қариялары «Ақ бата – асыл мұра» атты Достық үйінде өткен байқауда бас қосты. Әр ауылдан келген аузы дуалы қариялар үш кезеңнен тұратын сайыста өздерінің бата беру өнегесін жиналған қауымға паш етті.
Байқаудың бірінші кезеңі жеребе тарту арқылы түрлі тақырыптар бойынша бата беру болса, екінші кезеңде қазыналы қарттар тәуелсіз елге бата берді. Соңғы кезеңде әр қария өзі қалаған тақырыбы бойынша қол жайып, ізгі тілегін жұртқа арнады. Әр кезеңнен кейін шығысқа танымал Қайыртай Ақымышев, Данияр Ахмадиев сынды өнер иелері байқауды тамашалауға жиналғандарға дәстүрлі әннен шашу шашты.
Семей қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Амантай Доғалақов, қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы Назерке Аққожина, қалалық Достық үйінің директоры Берік Көпбаев, қалалық Мәдениет сарайының директоры Нұриден Иманбаев, Халықтық ақындар орталығының жетекшісі Дәмеш Омарбаевалардан тұратын әділ қазылар алқасы өздерінің ортақ ұйғарымдағы шешімдерін шығарып, жеңімпаз бен жүлдегерлерді анықтады.
Екі арнайы жүлдеге Бөкенші ауылының ел анасы ардагер ұстаз Ғайниса Хасенова мен қалалық Достық үйінің ардагерлер кеңесінің төрағасы Кеңес Райымбеков ие болды. Бірінші орынға әрі Семей қаласының намысын Өскеменде 1 наурыз күні өтетін облыстық байқауда да қорғау бақытына жарқындық Қаймақан Бейсенбаев ақсақал ие болды. Ал екінші орынды қайнарлық Талғатқажы Семейғазыұлы, үшінші орынды семейлік зейнеткер Төкіш Ғабдуллин еншіледі. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге бағалы сыйлықтар мен сертификат табыс етілді.
Бабалардан қалған асыл сөз бата беруден 10 ақсақал және бір әжеміз өз бақтарын сынаған бірінші байқау осылайша өз мәресіне жетті.

Серік ӘБІЛҚАСЫМҰЛЫ,

«ӨНЕР – МЕНІҢ ӨМІРІМ»

Семейдің тарихи өлкетану музейінде Болат Сыбановты еске алу кеші өтті

Сәрсенбі, 24 қаңтар күні Семейдің облыстық тарихи өлкетану музейінде жерлесіміз, ҚР-ның еңбек сіңірген әртісі, әнші, сазгер Болат Сыбановты еске алу кеші өтті. «Өнер – менің өмірім» атты сан қырлы өнер иесінің 80 жылдығына арналған кешке жары, балалары, замандастары мен жерлестері және өнерсүйер қауым қатысты.

Биылғы жылдың 10 қаңтарында әнші, сазгер, театр әртісі Болат Сыбановтың туғанына 80 жыл толып отыр. 60 жыл ғұмырында өнерді өміріне айналдырған Болат Күнтуұлы 100-ден аса рөлді сомдап, 30-дан аса өлең жазған. Өзінің орындауындағы «Ақ бұлақ», «Таң самалы», «Ғашықтар термесі», «Жан ана», «Әке туралы» және басқа да өлеңдері қазақ радиосы мен теледидарының алтын қорына енген.

- Кешті ұйымдастырудағы мақсатымыз – жастарды Болат Сыбановтың шығармашылығымен таныстыру. Жас ұрпақ Болат Сыбановтың есімін көп біле бермейді. Болат Сыбановтың өмірден қайтқанына жиырма жыл уақыт болса да, біздің музей сазгер есімін ұмытқан емес. 60 және 70 жылдық мерейтойлары біздің музей қабырғасында аталып өткен болатын. Әлі күнге дейін қаламыздағы театр сахналарында ол кісінің әндері шырқалуда. Болат Күнтуұлын өз елінің нағыз патриоты болды. Бұған ақын өлеңдері куә. Ұлы Қанат Сыбанов та өнер жолын жалғастырып, әке есімін көпшілікке танытып жүр,- деді музей директоры міндетін атқарушы Ләззат Әлжан.

Өнердегі алғашқы еңбек жолын Алматы қаласындағы Абай атындағы филармониядан бастаған Болат Сыбанов кейіннен Семейге келіп, 1957 жылы Семей облыстық музыкалық - драма театрына қабылданған. 40 жылдан артық театр саласында еңбек еткен ол ешқандай музыкалық білімі болмаса да фортепиано, баян, домбыра сынды аспаптарды шебер ойнаған.

- Егер тірі болса, биыл сексенге толар еді. Халқы, елі ұмытпай осындай шараларды өткізіп жатқанына қуаныштымыз. Болат өз елін, жерін, халқын жоғары бағалап, ардақтайтын. Алматыға шақырса да бармай, Семейде қалды. Ол кісінің Семейге сіңірген еңбегі көп. Біз бірге 30 жылдан артық өмір сүріп, бала-шағамыздың қызығын көрдік. Жанымда болса, биыл ұлан асыр той жасар едік,- дейді жары Үміт Сыбанова.

Кеш барысында өнер көрсеткен Абай атындағы қазақ музыкалы-драма театрының әртістері заманында бірталай басты рөлдерді сомдаған Болат ағаның актерлік шеберлігін де жоғары бағалады. Бір қазақтың емес, бар қазақтың әншісі атанған Болат ағаның көптеген әндері Түркия, Швеция, Моңғолия, Германия, Қытай елдерінде кеңінен танымал.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ

РОЗА РЫМБАЕВА ТУҒАН ЖЕРІНДЕ

Жарма ауданы батырлар мен ақындар мекені деп бекер айтылмаса керек. Киелі өлкенің өнер саласында алған еншісі де аз емес.  Тарихы тамырланған мекеннің тағы бір дара перзенті – әлемді алтын дауысымен мойындатып, Орта Азияның бұлбұлы атанған Роза Қуанышқызы Рымбаева. Өнердің заңғар шыңын бағындырған Жарманың Розасы мерейлі туған күнін  жерлестерімен бірге атап өтіп, аудан орталығындағы Мәдениет үйінде ән кешін өткізді.

Өнер айдынында есімі алтын әріппен жазылған жерлесіміз 1957 жылы Жарма ауданына қарасты Жаңғызтөбе станциясының 9-шы темір жол айырығында дүниеге келген. Өнерге деген сүйіспеншілігінің арқасында танымал болып, республикалық «Гүлдер» жастар эстрадалық ансамблінің, «Қазақконцерт» бірлестігі жанындағы «Арай» эстрадалық ансамблінің әншісі болған Роза Қуанышқызы Жармалықтардың ғана емес, дүйім қазақ елінің  мақтанышына айналды. Әнші қызымыздың әлемге танылуына С.Бәйтерековтің «Әлия» әні себепкер болды. Қаршадай қыз өзінің ерекше дарынымен қазақты жер жүзіне  танытты. Оның орындауындағы Т.Ерешевтің «Гүлдене бер, туған жер!», Н. Тілендиевтің «Куә бол», Б. Байқадамовтың «Айгөлек», Ж.Тұяқбаевтың «Атамекен», Т.Сарыбаевтың «Отандастар» сынды әндері тыңдармандар жүрегіне бірден жол тапты. Оның орындауындағы әрбір әннен Отанға, туған жерге деген ыстық ықыластың лебі сезіліп тұрды. «Бір бала», «Сәулем-ай», «Кебек», «Назқоңыр», «Әгугай» және тағы басқа да халық әндерін ол өзіндік ерекшелікпен орындап, репертуарына, ТМД елдерімен қатар, шетел халықтарының әндерін де енгізді. Сондай-ақ ол «Қош бол, Медеу» фильміне де түсіп, киноактриса ретінде де танылды.

1977 жылы Болгарияда өткен эстрада әртістерінің дәстүрлі халықаралық конкурсында бас бәйге — «Алтын Орфей» жүлдесін жеңіп алып, қазақ елінің абыройын асқақтатты. Түрлі халықаралық байқауларды бағындырған Розаның мәртебесімен бірге Жарма өңірінің де абыройы арта берді.

Роза Қуанышқызы жерлестерін еш ұмыт қалдырған емес. Тынымсыз еңбек пен қиындығы мол өнер жолында жүрсе де уақыт тауып, туған жеріне ерекше көңіл бөліп отырады. 2009 жылы аудан орталығына арнайы келген ҚР-ның халық әртісі Роза Қуанышқызы әнші Құдайберген Бекіш, күйші Айгүл Үлкенбаевалармен бірге үлкен концерттік бағдарламасын ұсынып, халқына, туған жеріне деген сағынышының орнын толтырып, жер-лестерінің ықыласына бөленген-ді. Сол сияқты «Туған ел - алтын бесігім» акциясы аясында облыс орталығында Жарма ауданы күніне орай өткен гала-концертте жерлестерінің шашбауын көтеріп, жиылған қауымға әннен шашу шашты, осылайша туған жерінің мәртебесін арттырды.

Роза Қуанышқызының өз мерейтойын жерлестерімен бірге атап өтуі жармалықтар үшін үлкен құрмет пен мәртебе болды. Концерт шымылдығын ашқан өнер иесі Жармаға деген ыстық сезімі еш уақытта өшпейтіндігін жеткізді.

- Біздің басты байлығымыз Сіздерсіздер, құрметті көрерменім, тыңдармандарым. Туған өлкесінің түлегенін, көріктеніп, гүлденгенін кім қаламасын! Туып-өскен Жармамның, Семейімнің бүгінде өзгеріп, ерекшеленіп келе жатқандығына қуаныштымын. Жармада тудым, осында өстім, жетілдім. Ал Семейде білім алдым, Мұқан Төлебаев атындағы өнер ордасынан түлеп ұшып, өнерге құлаш сермедім. Жүрген жерімде туған өлкемді әр кез мақтан тұтамын. Ауданымыз да алға басқан істер көп екен. Өңірде өнерге ерекше қолдау барына көз жеткізіп отырмын. Ал осынау ерек-ше күнді жерлестеріммен бірге өткізу - мен үшін үлкен мәртебе және бұл ыстық қауышу менің есімде сақталып қалады. Тағы бір он жылдан кейін осындай кездесуде бас қосайық, соған жазсын деп тілеймін,- деген Роза Қуанышқызы  кіші отанына сағынышын «Атамекен» әнімен жеткізді.

Екі сағатқа созылған концертте жерлесіміз жанды дауыстағы әсем әуенімен тыңдарманның құлақ құрышын қандырды. Әншінің жеке төлқұжатындай болып кеткен «Әлия» әні шырқалғанда, тебіренбеген жан қалмады.

Кеш барысында өнер иесі өткенге көз жүгіртіп, өмір жолынан сыр шертіп, әрбір адам үшін суын ішіп, топырағынан нәр алған туған жерінен артық әрі бағалы ештеңе жоқ екендігін атап өтті. Бұл - патриоттық тәрбие берудің, өскелең ұрпақтың туған жерге деген сүйіспеншілігін арттырудың бірден-бір жолы.

Туған өлкесінің туын тік ұстап, абыройын асқақтатып жүрген әнші қыздың елеулі еңбегі ескерусіз қалмады. Жиылған көптің алдында сахнаға көтерілген аудан әкімі Нұрлан Сыдықов халық әртісіне «Жарма ауданының Құрметті азаматы» атағын салтанатты түрде табыс етті.

- Роза жерлесіміз - тек Жарманың ғана перзенті емес, жалпы қазақ елінің маңдайына біткен жарық жұлдыз. Әлемді мойындатқан үлкен өнер иесі осынау ерекше күні жерлестеріне арнап концерт өткізіп отыр, жармалықтар үшін бұдан артық құрмет жоқ деп білемін,- деді аудан басшысы өз сөзінде.

Ауданның аға буын өкілдері атынан Айтқазы Мұсағитов нағыз өнер иесін жер-лестері мақтан ететіндігін, әлі де мақтана беретіндігін айтып, ағалық ақ батасын берді.

Ал осынау кеште Роза Қуанышқызына ұсынылған гүл шоқтары мен айтылған құттықтауларда шек жоқ.- Жерлесіміз келді деп шашбауымды көтеріп, кешіме келгендеріңізге қуаныштымын. Көрсетіп жатқан құрмет-теріңізге рақметімді айтамын. Менің өнер жолында жүргеніме биыл 42 жыл толып отыр. Жауапкершілігі мен ауыртпашылығы мол кәсіпті игеріп, биігін бағындыруда Сіздердің ыстық ықыластарыңыз бен қолдауларыңызды сезіндім. Сол себепті Сіздерге алғысым шексіз,- деді әнші өнер кешін қорытындылай отырып.

ӨНЕР БАРДА, ТҰРСЫНҒАЗЫНЫҢ ЕСІМІ ӨШПЕЙДІ

Семейде әнші, композитор Тұр-сынғазы Рахимов атындағы «Сәби болғым келеді» атты халықаралық конкурс өтті. Қазақстанның әр түкпірінен жиналған өнерпаздармен қатар, Моңғолия, Қырғызстан, Қытай мемлекеттерінен келген дәстүрлі ән орындаушылар да байқауда бақ сынады.

Тұрсынғазы Рахимов атындағы конкурс екі күнге созылды. Оған қазақтың қара домбырасын өзіне серік еткен 32 өнерпаз қатысты. Халықаралық дәрежеде өткен дәстүрлі ән орындаушылар конкурсы Семейде алғаш рет ұйымдастырылып отырғанын  айта кеткен жөн. Байқау шартына сай, өнерпаздар сазгердің екі әнін және бір халық әнін құлақ бұрауын келтіре орындауы шарт.

- Шығыс өңірінде қазақтың дәстүрлі ән өнерін сақтап қалу мақсатында осы байқауды ұйымдастырып отырмыз. Қазір, эстрада жанрын айтпағанда, қазақтың дәстүрлі әндері де шетелге ойысып жатыр. Сондықтан қазақтың дәстүрлі әндерін Тұрсынғазы Рахимов арқылы халық жүрегіне жеткізуді мақсат тұттық. Өткен жылы Тұрсынғазы Рахимов атындағы фестиваль ұйымдастырылған еді. Биылғы байқауды сол бастаманың жалғасы деуге болады. Байқауды алдағы уақытта тек Семей қаласында ғана емес, Қазақстанның өзге қалаларында да ұйымдастыруды жоспарлап отырмыз,- дейді Шығыс Қазақстан облыстық Әміре Қашаубаев атындағы филармония директоры Адай Азаматов.

ҚР-ның мәдениет қайраткері Толғанбай Сембаев, ҚР-ның еңбек сіңірген әртісі, «Құрмет» орденінің иегері Рамазан Стамғазиев, ҚР-ның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан Жастар одағы сыйлығының лауреаты Алмасбек Алматов, ҚР-ның еңбек сіңірген әртісі, «Құрмет» орденінің иегері Бақыт Үдербаева, ҚР-ның еңбек сіңірген қайраткері Едіге Жүдібаров, ҚР-ның мәдениет қайраткері Әділ Тұрғанбай және ҚР-ның мәдениет қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері Нұрлан Көшеров байқауға қазылық етіп, кіл мықтыларды анықтады.

Байқау қорытындысына сай, бас жүлдеге алматылық Нариман Абдрахманов ие болды. Төлеген Шәкәрімов, Ермек Нұрлытау, Дәуренбек Сләмғали, Өзгеріс Серікбай (Моңғолия),  Жасұлан Сақаев жүлделі үшінші және екінші орындарға лайық деп танылды. Ұлытау өңірінің тумасы, «Алтын жүрек» сыйлығының иегері, меценат Бекзат Алтынбектің 100 мың теңгені құрайтын арнайы жүлдесі де өз иелерін тапты.  ҚР-ның еңбек сіңірген әртісі Ғалым Мұхамединов атындағы жүлде Ғибадат Тұрғалиевқа, Айбала Бейсеноваға, Ерғазы Рахимов атындағы арнайы жүлде Гүлмира Шәбиеваға (Қырғызстан), Жүсіпбек Елебеков атындағы арнайы жүлде Алтын Сымасейітоваға, Мұқағали Мақатаев атындағы арнайы жүлде Еламан Құжимановқа табысталды.

Байқауға қазылық еткен халықтың сүйікті әншісі Рамазан Стамғазиев конкурстың жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын айтады:

- Халықаралық байқау статусын алғандықтан, байқаудың жоғары деңгейде ұйымдастырылғаны көрініп тұр. Қатысушылардың жартысынан көбі өзіміздің шәкірттеріміз. Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын тамамдап, үлкен сахнада ащы тері алынған, біраз байқаулардың жүлдесін қанжығасына байлаған жастар. Бізді қуантатыны – жастардың, халық әнінен бөлек, Тұрсынғазы Рахимовтың шығармашылығына бой ұруы. Ол кісінің осы күнге дейін жинақтап, халқына аманаттап кеткен барлық әндерін шашауын шығармай, шаң жуытпай, орындалу стилімен, жасалынған трактовкаларымен  әрбір әннің бірнеше нұсқасын шама – шарқылары жеткенше орындап шықты. Әншілердің дауыс мүмкіндіктері мен осы күнге дейін жинақтаған тәжірибелерін шамаладық. Жастардың қазақтың қара домбырасын құшақтап алыс-жақын шетелдерден, еліміздің өзге қалаларынан келіп жатқаны, әрине, бізді марқайтады. Байқау барысында жас буынның  аға буынмен бір сапта тұруға жарап қалғандығын да көріп отырмыз. Жеңімпазды анықтауда әншінің әнді меңгеруі, тіл тазалығы, дауыс тазалығы, дауыс диапазоны, домбыра тарту техникасы, актерлік шеберлігі, білімділігі, әнді халыққа жеткізуі, сахнада өзін-өзі ұстауы - бәрі-бәрі бағаланды. Әннің туы тігілген киелі өңірден бастау алған шараға құтты болсын айтқым келеді. Байқау осы күйінде қалып қоймай, екі жылда бір рет өтіп тұрса, нұр үстіне нұр болар еді,- деген Рамазан Стамғазиев Тұрсынғазы аға айтқан әңгімелерді жинақтап, шағын кітап етіп шығарса деген ұсыныс айтады.

-Тұрсынғазы ағаны білетін кез келген адаммен сөйлессек, ол кісі жайлы қызықты әңгімелер айтады. «Тұрсынғазы деген екен» деген мәліметтердің барлығын жиыстырып, шағын кітап етіп шығарса артық болмас еді деп ойлаймын. Қазір жоғары оқу орындарында Тұрсынғазы Рахимовтың шығармашылығы ғылыми жұмыстардың тақырыбына арқау болып отыр. Демек, артында ұрпағы барда, сүйер елі барда, Тұрсынғазы Рахимовтың шығармашылығы жоғалмақ емес,- дейді әнші. 

Байқау барысында Еркін Шүкіманов пен Толғанбай Сембаевтың авторлығымен шыққан Тұрсынғазы Рахимовтың өмірі мен шығармашылығына арналған «Сағынбасқа не шара?» атты жаңа кітаптың тұсаукесері өтіп, қалың оқырманға жол тартты.  Осылайша, Тұрсынғазы Рахимов атындағы алғашқы халықаралық байқау өз деңгейінде өтіп, дәстүрлі ән шеберлері халықтың құлақ құрышын қандырды.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ

Меншік иесі: «Семей таңы – Вести Семей газеттері» ЖШС

Техникалық директор:Қайрат Жолобаев

Бас редактор: Ерзат Жанатұлы

           

Ескерту! Кез келген

материалды көшіру және жариялау

үшін редакцияның арнайы

рұқсатын алу қажет!

 

Телефон: 8-775-746-46-70,

8-707-372-57-00

Кеңсе тел.: 8-7222-52-36-57