Қарт Алтай, қадірлі Алтай, АРМАН Алтай!

 

Атасы асқарлардың аялы Алтай,
Саясын Сарыарқаға жаяды Алтай.
Қырмызы қызыл гүлді жер жаннаты,
Қарт Алтай, қадірлі Алтай, баяғы Алтай.

Осынау өлең жолдарының авторы белгісіз. Теңіздің дәмі тамшыдан. Кім болса да, Алтайға деген зор құрмет пен махаббаттың иесі екені көрініп тұр. Халық арасында Алтай туралы аңыз көп, жыр да жетерлік. Ән - тіпті. Күйді де құлағым шалғаны бар. Алтай тақырыбы - қадым заманнан бері қарай қалмай келе жатқан өзекті тақырып. Қалам ұстаған қазақтың да Ол туралы айтпағаны аз, жазбағаны кем. Алтай – соған тұрарлық. Алтай – соған лайық.
«Кіндігінен байланған...». Қазақта сонау көнеден келе жатқан сондай сөз бар, ұғым бар. Осы сөздің шығу төркіні Алтайға әбден байланысты. Алтай – исі түркінің қара шаңырағы. Алтын ұясы. Қыран қияға қанат қаққанымен, ұшқан ұясын қия алмай ұршықша үйіріліп жүреді. Қыранға лайық сол қасиет қазаққа да тән. Алтайдың төңірегін айналсоқтап ұзай алмайды.
Орысы бар, моңғолы бар, қытайы қоса, қазақ - екі бастан... Төрт мемлекет төрт тараптан төсін таласа еміп жатқан Алтай – алып, Алтай – жомарт. Бір ғажабы, ару Алтайдың айналасына кілең қазақтар ғана шоғырланған. Төрт мемлекеттің қазағын шашау шығармай бауырына басып басалқы боп отырған, төңірегіне жиып төркін боп отырған да осы Төр Алтай, Өр Алтай!
Мен Оны көргенмін. Бірақ көрген көзіме сене алмай, ұзақ уақыт өзіме келе алмай, Алтай деген құдіреттің алдында тілім күрмеліп, мысым басылып, тынысым тарылып, тілден, сөзден қалып, үнсіз тұрғанмын. Тұра берер ме едім? Тұра берер де едім. Әттең, бармақ мақсат болғанда, қайтпақ – лазым. Аңсап барған Алтайымнан қимай қайтқанмын. Аңсау мен қимастық мұңға, мұң сағынышқа ұласқан. Сол сағыныш сыбызғы боп сыңсып, қобыз боп күңіреніп, күй болып күмбірлеп, ән болып әуелеп ұзақ уақыт әзиз жүрегімді әлдилеген. Жылатқан, уатқан, жұбатқан. Көңіліме медеу, қолтығыма демеу болған сол сағынышқа әлі күнге дейін сүйенумен келемін.
Алтай – сағыныштың символы, махаббаттың синонимі! Алтай туралы аңыз, әңгіме, ән мен күйдің бәрі – тұнып тұрған зар. Естіген сайын ет жүрегің езіліп, тыңдаған сайын жанарың жасаурайды.
«Айта-айта Алтайды, Жамал апай қартайды»... Оған дейін қартайғаны қаншама?! Одан кейін қартаймағы қаншама?! Иә, адамдар қартаяр, - Алтай қартаймас. Адамдар жантаяр, - Алтай жантаймас. Ол етегіне жұрт таласып, иығы бұлттан асып тұра бермек.
«Ағажай, Алтайдай жер қайда-ай?!»
Алтайға деген сағыныш – еттен сүйекке өтіп, сүйектен қанға сіңген тұқым қуалайтын сағыныш!
Беу, Алтай! Асқар Алтай, Арман Алтай!
Сол арман - Алтай атауы ортамызға қайтадан оралды. Жай оралып қана қойған жоқ, тұтастай бір қала боп, аудан боп Алтай атауы ұлықталып жатыр. Тіліміз қайтадан Алтай деп икемге келетін, Алтайға деген махаббат пен сағыныш енді қуаныш пен мақтанышқа ұласып, көкірегімізді керетін болады, ағайын!
Ұзағынан сүйіндірсін!

Мұрат РАҚЫМЖАН

ҚАЛА ӘКІМІ ЖАҢА ЖЫЛМЕН ҚҰТТЫҚТАДЫ

Жексенбі, 30 желтоқсан күні Семей  қаласының әкімі Ермак Сәлімов шаһардағы бірқатар балаларға арналған мекемелерді аралап, Жаңа жылмен құттықтады. Оның ішінде ШҚО Семей қаласының арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету орталығы да бар.

Орталықтағы 349 балаға денсаулығына байланысты үйде көмек көрсетілсе, 35 бүлдіршін күндіз келіп оқып, тәлім алады. Орталықтың жай-күйін сұраған қала әкімі балаларға жаңа жылдық сыйлықтар табыс етті.

Бұдан кейін шаһар басшысы Ермак Сәлімов ШҚО Білім басқармасына қарасты кәмелеттік жасқа толмағандарды бейімдеу орталығына барып, өмірдің қиындығына тап болған балалардың жағдайын көрді. Мұнда үй-күйсіз жүрген әрі ата-ана қамқорлығынсыз қалған жасөспірімдер орналастырылған. Кездесу барысында балалар қала әкіміне өздерінің арман-тілектерін айтып, емін-еркін әңгімелесті. Мұндағы жасөспірімдер де сыйлықтарға ие болды.

Осы күні шаһар басшысы Ермак Бидахметұлы қала әкімінің орынбасары Надежда Шарова және білім бөлімінің басшысы Наталья Фесенкомен бірге ШҚО Білім басқармасына қарасты №8 балалар үйінде болды. Мекеме директоры С.Оқасовтың айтуынша, мұнда 70 балаға білім мен тәрбие берілуде.  Жас жеткіншектермен кездесіп, мекеменің тыныс-тіршілігімен танысқан Ермак Бидахметұлы келесі кезекте ШҚО Қызыл жарты Ай қоғамы мейірбикелік күтім ауруханасына ат басын бұрып, мұндағы жүріп жатқан құрылыс жұмыстарымен танысты, ауруханаға не қажеттігін есепке алды. Науқастармен жүздескен қала басшысы олардың талап-тілектеріне назар аударып, жаңа жылдық сыйлықтар табыс етті.

Семей қаласы әкімінің баспасөз қызметі.

БАЛАБАҚША АШЫЛДЫ

Жаңа жыл қарсаңында Семейде 150 балаға арналған «Erudit Kids» атты жаңа балабақша есігін айқара ашты. Балалар бақшасының ашылу салтанатына қала әкімі Ермак Сәлімов, қалалық мәслихат хатшысы Бейсенбек Ақжалов, білім бөлімінің басшысы Наталья Фесенко және өзге де қоғамдық ұйымдар өкілдері қатысты.

Балабақшаның ерекшелігі - мұндағы оқыту жүйесіне Монтессори бағдарламасы енгізілген. Монтессори әдісінің ұраны - «Баланың кешеден қарағанда бүгін үздік жасағанын қолдап, қолпаштау». Егер бүлдіршінге бір саланы игеру үшін қосымша уақыт қажет болса, келесі сатыға өтпей тұрып меңгеру мүмкіндігі беріледі.

Балалар жекелей немесе топпен жұмыс істей алады. Оқыту процесі әр баланың қызығушылығына орай жүргізіледі. Бұл оқушыны тәуелсіздік пен еркіндікке баулиды. Сабақта үнемі жарысқа түсудің қажеті болмағандықтан, өзін-өзі төмен бағалау мәселесі де туындамайды. Бүлдіршіндер топпен жұмыс істеу барысында әртүрлі әлеуметтік рөлдерді меңгереді.

Мектепке дейінгі білім беру мекемесінде сертификатталған дидактикалық Монтессори, STEAM әдістері бойынша баланы жан-жақты дамытуға арналған кабинеттер қажетті құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етілген. Сондай-ақ балалар ағылшын тілі, шахмат, каратэ, джиу-джитсу, логика, хореография, вокал, домбыра, мәнерлеп оқу, робототехника курстарына қатыса алады.

- Біз, ең алдымен, бала бойында бұғып жатқан қабілеттерді ашуға, оятуға баса мән бердік. Бұл бағытта ата-аналармен өнімді жұмыс жүргізгіміз келеді. Мақсатымыз - баланың тұлғалық қасиеттерін дамытудың негізін қалыптастыру. Бүлдіршіндер осы кезден бастап өзіне жақын өнер түрін таңдап, өздігінен шешім қабылдауға, тәуелсіз, еркін, тәртіпті болуға үйренуі керек, - дейді «Erudi group» балабақшасының тең құрылтайшысы Азамат Азатов.

Білім бөлімі иелігіндегі ғимаратқа мемлекеттік – жекеменшік әріптестік негізінде күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп, сенімді басқаруға беріліпті.

- Жөндеу жұмыстарына дейін бұл ғимараттың тек қираған қабырғалары ғана болды. Шатыры да, терезесі де жоқ еді. Көп жұмыстар атқарылды, енді, міне, қолданысқа беріліп, жаңа балабақша ашылып отыр. Өздеріңіз көргендей, балабақшаның ойын алаңдары мен жатын бөлмелері кең әрі жарық. Оның үстіне Монтессори әдісі аясында бүлдіршіндерді жан-жақты дамытуға, еркіндікке үйретуге барлық мүмкіндіктер қарастырылған,- дейді Н.Фесенко.

Семей қалалық білім бөлімі басшысының айтуынша, мекемеде үштілділікті дамытуға көңіл бөлінбек.

Айта кетейік, балабақша Чехов, 123 А мекенжайында орналасқан. Мекеме қаңтар айынан бастап балаларды қабылдай бастайды.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ

СЕМЕЙДЕ «РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ» ЖОБАЛЫҚ ОФИСІ АШЫЛДЫ

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламаcын жүзеге асыру барысында еліміздің әр өңірінде «Рухани жаңғыру» жобалық офистері ашылып, жұмыс жүргізуде. Осындай офистердің бірі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетінде ашылған. ШҚО-ға сапары барысында Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі Аида Ғалымқызы Балаева 8 қыркүйек күні Семейге келіп, аталмыш офис жұмысымен танысты.

«Рухани жаңғыру» жобалық офистерін ашудағы мақсат - қазақстандықтардың әлеуметтік белсенділігі мен Отан алдындағы жауапкершілік сезімін нығайту, ұлттық дәстүр мен мәдени құндылықтарымызды, тарихымызды жаңғырту, бағдарламаны іске асыру барысы туралы халықты хабардар ету және халықпен бірлесе әлеуметтік жобаларды жүзеге асыру. Аталған бағыттағы жұмыстарды жүзеге асыруға барлық азаматтар қатысуға мүдделі. Сондай-ақ тұрғындар жобалық офиске келіп, ұсыныс-пікірлерін білдіре алады.

- Университет қабырғасында құрылған жобалық офис жарты миллион халыққа жұмыс істейді деп сенеміз. Халықпен кері байланыс жасауда қиындықтар туғандықтан, байланыс орталығын аштық. Электрондық адресіміз де бар. Жергілікті әкімдік рұқсат етсе, көшеге банерлер ілу ойымызда бар,- деген университет ректоры Мейір Ескендіров оқу орны қолға алған бірқатар жобалармен таныстырып өтті.

 – «Мәңгілік Ел» академиясын ашу жоспарымызда бар. Адам өмір бойы білім алуы керек. Ал жаңа идеялар тууы үшін шығармашылық орын керек. Осы мақсатта жергілікті әкімдікпен бірлесе отырып шығармашылық алаң құрмақпыз. 1 қазанда университет қабырғасында қазақ тілін оқытатын орталық ашылады. Бұл әлемдегі қазақ тілін үйренем деген адамдардың басын қосатын жоба болмақ. Шетте тұратын ағайындармен хабарластық. Сұраныс бар,- деді М.Ескендіров.

ҚР Президенті Әкімшілігінің ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі Аида Ғалымқызы «Рухани жаңғыру» жобалық офистерінің маңыздылығына тоқталды.

- «Рухани жаңғыру» бір жылдық бағдарлама емес. Сондықтан жобалық офистер шынымен де жұмыс істеуі керек. Ұйымдастырылған шаралардың жоғары деңгейде өтуі маңызды. Жоба халыққа қызықты болуы тиіс және кері байланысты жақсарту керек. Офис жұмысына азаматтардың зор ықыласпен араласқаны маңызды. Бұл орайдағы біздің мақсатымыз – Президент алға қойған міндеттерді орындауға қол жеткізу, ұлттық құндылықтарды сақтай отырып, жаңаға бейімделу, дамыған 30 елдің қатарына кіру. Елбасы айтқан рухани жаңғырудың 6 қағидасы біздің өмірімізге енуі керек. Ол үшін әркім оны өз өмірінен бастауы қажет. Ауылдар мен аудандар, қалалар, облыс орталықтары түгел қамтылуы тиіс. Бүгінгі қоғамда адамның білімге құштарлығы табыстың кілті болып отыр. Әр азамат қоғамның даму бағытын түсініп, өзін соған бағыттауы керек. Әрбір табысты адам – табысты қоғам, табысты қоғам – табысты ел. Ал табысты ел – бәсекеге қабілетті ел. - Ауылда үйде отырған ана «Рухани жаңғыру» бағдарламасының мәнін түсінбеуі мүмкін. Егер ол өз баласына ұлттық қасиеттерді сіңіре отырып, оның тұлға ретінде дамуына жағдай жасаса, басқа тілдерді үйренуіне көмектессе, мақсатымыздың орындалғаны. Балаға ана тілін үйрету, салт-дәстүрімізді, әдет-ғұрпымызды бойына сіңіру тікелей анаға байланысты. Ал ұлттық коды қанына сіңген бала жаңалыққа бейім болып өседі. Әкелердің де рөлі үлкен. Әке жастайынан баланы еңбекке бейімдеп, дұрыс мамандық таңдауына ықпал етеді. Егер бала өз мамандығына бейімделіп өссе, одан жақсы маман шығады. Жақсы маман еңбек ұжымында жақсы нәтиже көрсетеді. Өкінішке орай, қазіргі қоғамда мамандық таңдауда қиналатын түлектер көп,- деді Аида Ғалымқызы.

Сондай-ақ ол 20 қыркүйекте Астана қаласында жобалық офис басшылары қатысуымен жиын өтетінін, барлық жобалар сонда қаралатынын айтып өтті.

- «Рухани жаңғыру» қысқа мерзімді бағдарлама емес. Халық бағдарламаның шын мәнінде жүзеге асуына атсалысып, ой-пікірін білдіріп, белсене қатысуы керек. Рухани жаңғыру офистері үлкен игілікті істің бастамасы болып отыр. Семейдегі адамдарды тартып, қоғамның санасы түбегейлі өзгеруіне жұмыс жасау керек. 20 қыркүйектен кейін Астанада барлық жобалық офис басшыларын, әкім орынбасарларын жинап, жаңа мақсаттарды айқындаймыз. Үздік шыққан жобаларды республика деңгейінде қолданысқа енгіземіз. Алдымызда бұдан да ауқымды жұмыстар күтіп тұр. Біздің басты тұтынушыларымыз жастар болмақ, - деді ҚР Президенті Әкімшілігінің ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі Аида Балаева.

Аида Ғалымқызына студенттер де көкейлерінде жүрген сауалдарын қойып, тұшымды жауаптар алды. Соның бірі «Жаһандағы заманауи қазақстандық мәдениет» жобасына қатысты болды.  Айта кетейік, жоба аясында қазақ әдебиетінің жауһар туындылары ағылшын, француз, испан тілдеріне аударылған. 

- Елбасы тапсырмасымен қыркүйек, қазан айларында Дубайға, Ресей мен Қытайға іссапармен барамын. Егер осы үш мемлекетпен келісімшартқа қол қойсақ, қазақ кітаптары әлемнің алты тіліне аударылады. «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жарық көргеніне 2 жыл толуына орай, яғни 12 сәуірде, аударылған кітаптарды шетелдерде таныстыру рәсімін өткізбекпіз. Әрі қарай түркі тілдес халықтардың тілдеріне, кәріс тіліне тәржімалау жоспарымызда бар. Негізгі мәселе нені аударатынымызда. Шығармалар тәуелсіздік жылдарында жазылған мазмұнды туындылар болуы керек. Егер жақсы туынды жасап жатсаңыздар, сіздер де антологияға енулеріңіз мүмкін,- деді А.Балаева жастарға.

Осыдан кейін Аида Балаева оқытушылар құрамымен кездесіп, «100 жаңа оқулық» жобасы бойынша аударылған оқулықтардың сапасы жөнінде пікір алмасты. Оқытушылар өткен оқу жылының соңында университет кітапханаларына түскен оқулықтармен танысқандарын және аударма тілінің жатық әрі түсінікті жазылғанын жеткізді.

- Бұл оқулықтар - әлемнің ең алпауыт мемлекеттерінде оқытылып жатқан кітаптардың аудармасы. Біз енді ескіше емес, жаңаша білім алу жүйесіне көштік. Кембридж, Оксфорт, Сорбонна университеттерінің оқулықтары қазақ тіліне аударылды. Бұл студенттер Қазақстанда да жоғарғы деңгейде білім алады деген сөз. Елбасымыз еліміздегі оқу орындарын мемлекеттік немесе жекеменшік деп бөліп-жармай, оқулықтарды барлығына бірдей жеткізіп отыр. Басқа ешбір мемлекет жастарға осыншалықты көңіл бөлген емес. Бұл біздің мемлекеттің қуаттылығын көрсетеді. Ұлттық аударма бюросы құрылып, аударма ісінде серпіліс пайда болды. Аудармашылық жоғары сұранысқа ие мамандыққа айналды. Тіл білетін, мәтінді жетік тілмен тәржімалай алатын аудармашылар үлкен сұранысқа ие болуда. Оқулық көлемі жағынан туындаған қиындықтар уақыт өте келе түзеледі. Екіншіден, «100 жаңа оқулық» жобасы мемлекеттік тіліміздің мәртебесін көтерді. Мұның бәрі ұлт болашағын ойлаған Елбасының сарабдал саясатының нәтижесі,- деді А.Ғалымқызы.

Сондай-ақ ол «100 жаңа оқулық» жобасы аясында кітаптарды тәржімалау әрі қарай жалғасатынын, қазіргі күні 30 оқулық баспаға дайындалу үстінде екенін айтып өтті.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ

БІРЛЕСЕ ШЕШЕТІН МӘСЕЛЕЛЕР БАР

Семей қаласының әкімі Ермак Сәлімов саяжай серіктестіктерінің жетекшілерімен кездесті.  Қазіргі уақытта қала маңында 11 саяжай ұйымдары заң шеңберінде құрылып, өз жұмыстарын атқарып жатқанымен, қаланың атқарушы билігімен бірлесе шешетін әлеуметтік мәселелер жеткілікті.

- Қаланың іргесіндегі саяжайлардағы қоғамдық көліктердің жүруі, қоғамдық қауіпсіздік, санитарлық жағдай, жеке тұрғын үйлер салу, электр желілері, жол және басқа да инфрақұрлым мәселелерін бірлесе қарастыруымыз керек. Бүгін сол үшін жиналып отырмыз. Себебі жыл сайын саяжайларда тұрақты тұратын халық саны көбейіп келеді. Қазір барлық саяжайларға қоғамдық көліктер жүреді және біз олардың уақытында жүруін қадағалап отырмыз. Жолдарды жөндедік. Жарықты тұтыну бағасы бойынша тұрғындар арасында келіспеушіліктер бар. Сіздердің өтініштеріңізді жазып алдым, бірлесе жұмыс жасау керек, - деді қала әкімі Ермак Сәлімов жиын барысында.

Халық көп шоғырланған Шығыс, Бобровка, Мұрат және басқа да саяжайларға қоғамдық көліктердің жүруі реттеліп, жолдар жөнделді. Әлеуметтік нысандар бар. Бобровка саяжайында 4 200 тұрғын болса, оның 2 мыңға жуығы сол жерді тұрақты түрде мекендейді. Сондықтан  мектеп пен балабақша халық игілігіне беріліп, қазіргі уақытта емхана салу мәселесі қарастырылып жатыр.

Бобровка саяжай кооперативінің төрағасы Владимир Рульков көктемгі су тасқыны кезінде бүлінген үйлерді жөндеп берген қала басшылығына тұрғындар атынан ризашылығын айтты.

Саяжайларда тұратын тұрғындар қыстық және жаздық деп екіге бөлініп, соған сәйкес  олардың арасындағы  келіспеушіліктер  кейбір мәселелерді шешуге кедергі келтіріп отыр. Әсіресе электр желілерін күтіп ұстауға келгенде саяжай тұрғындары аталған саланы  қалалық әкімшілік қарамағына беру керек десе, екінші топ оған қарсылық танытуда.

- Мұндай жағдай Мұрат сайжайында орын алып отыр. Саяжайдағы электр желілерін ұйымның қарамағына өткізейік десек, тұрғындардың біразы қолдап, екінші жағы қарсы болуда. Бұған біреу жауапты болмаса, ұрлық көбейіп, тіпті жарықсыз қалуымыз мүмкін. Қалай десек те ортақ шешім керек. Негізі саяжай ұйымының меншігінде болғаны дұрыс, - дейді «Семей. Мұрат. Сенім» қоғамдық ұйымының төрайымы Светлана Кругляченко.

Қала басшысы жиын соңында жауапты мекеме басшыларына нақты тапсырмалар жүктеп, саяжай ұйымдарының жетекшілерімен күнделікті бірлесе жұмыс істеуді тапсырды.

Семей қаласы әкімінің баспасөз қызметі.

Меншік иесі: «Семей таңы – Вести Семей газеттері» ЖШС

Техникалық директор:Қайрат Жолобаев

Бас редактор: Ерзат Жанатұлы

           

Ескерту! Кез келген

материалды көшіру және жариялау

үшін редакцияның арнайы

рұқсатын алу қажет!

 

Телефон: 8-775-746-46-70,

8-707-372-57-00

Кеңсе тел.: 8-7222-52-36-57