10 КӨШЕНІҢ АТАУЫ ӨЗГЕРУІ МҮМКІН

Көп ұзамай Комсомол, Колхозная, Социалистік, Лениногорск, Декабристер, Первомай сынды идеологиялық тұрғыда атауы ескірген көшелер Наурыз, Жібек жолы, Берел, Сонар, Самал, Алтай, Нұрсая сынды атаулармен алмастырылмақ. Бұл туралы 29 маусым күні өткен қалалық Қоғамдық кеңестің отырысында мәлім болды. Сонымен қоса кеңес жұмысында тұрғын үй көмегін көрсету тәртібі мен мөлшері, көшпелі сауда орындарын белгілеу мәселелері де қозғалды.

Жанна Жибраеваның төрағалығымен өткен отырысқа зиялы қауым өкілдері, ардагерлер кеңесінің төрағасы Амантай Доғалақов, қалалық мәслихат хатшысы Бейсенбек Ақжалов, үкіметтік емес ұйымдардың мүшелері, ардагерлер, халық қалаулылары мен жастар қатысты. 

Күн тәртібіндегі алғашқы мәселе - тұрғын үй көмегін көрсету тәртібі мен мөлшері туралы Семей қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар мен азаматтық хал-актілерін тіркеу бөлімі басшысының орынбасары Азамат Құрманғалиев ақпараттандырды.
- Тұрғын үй көмегі коммуналдық қызметтерді, газ, қатты отын, телефон байланысы үшін қордаланып қалған қарыздарды және т.б. өтеу үшін аз қамтылған отбасыларға халықты әлеуметтік қорғау, кедейлік деңгейін төмендету мақсатында беріледі.
«Тұрғын үй көмегін көрсету» бағдарламасы бойынша 2018 жылы жергілікті бюджеттен 62000,0 мың теңге бөлінді. Алғашқы жарты жылдықта 1390 отбасыға жиыны 30000,0 теңге болатын көмек көрсетілген,- деген Азамат Аманкелдіұлы мұндай көмекті алушылардың басым бөлігі зейнеткерлер, мүгедектер, 50 жастан асқан жұмыссыздар екенін атап өтті.
Екінші сауал - көшпелі сауданы ұйымдастыру жөнінде қалалық кәсіпкерлік бөлімінің сауданы дамыту секторының меңгерушісі Айжан Хасенова баяндады. Ол қала әкімдігі тарапынан бекітілген көшпелі сауда орындарын атап өтті.
Ал күн тәртібіндегі соңғы, көше атауларын өзгеру мәселесі қызу талқыға түсті. Жалпы, өзгертуге 10 көше ұсынылған. Бұл туралы қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің тілдерді дамыту секторының меңгерушісі Маржан Бахатова:
- Елбасының тапсырмасына сәйкес, идеологиялық тұрғыдан көмескіленген атауларды кезең-кезең бойынша қазақы дәстүрге сәйкес тарихи жер-су атауларымен немесе дәстүрлі қазақи танымға жақын атаулармен ауыстырып жатырмыз. Бүгінгі күні идеологиялық тұрғыда ескірген 9 көше атауын ауыстыруға қатысты жұмыстар жүріп жатыр. Кеңесте Комсомольская көшесін Жібек жолы, Кутузов көшесін Алтай, Фрунзе көшесін Дәлелхен Сабуров, Колхозная көшесін Берел, Первомайская көшесін Зарықбек Күзетаев, 1 Декабря көшесін Самал, Лениногорская көшесін Мұқатай Әбеулов, Социалистическая көшесін Наурыз, Декабристов көшесін Нұрсая, Тоқтабаев көшесін Сонар деп қайта атауды талқыға салып отырмыз,- деді.
Қаламызда екі Тоқтабаев көшесі болғандықтан, бірінің атауын өзгерту көзделіп отыр. Ал Сонар атауы жайлы:
- Тоқтабаев көшесінің тұрғындары бұл көше болашақта ұзын-сонар, ауқымды көшеге айналсын, тұрғындар саны артсын деген тілекпен Сонар атауын беруді сұрады,- деп түсінік бере кетті Маржан Аманбердіқызы.
Атауы өзгеретін көшелердің 8-і жалпы мағынаға ие болса, үшеуіне Зарықбек Күзетаев, Мұқатай Әбеулов, Дәлелхан Сабуров сынды тұлғалардың есімін беру ұсынылды. Бұл ұсыныс кеңес мүшелері тарапынан қолдау тапты. Тек Күзетаевқа көше берілгенде, Н.Ульянов есімі неге шет қалады, немесе Фрунзені Сабуров тегімен емес, Төкен Жұманов есімімен неге атамасқа деген сынды сауалдардың қылаң бергені рас. Бұл ойға зиялы қауым өкілі Арап Еспенбетовтің пікірі нүкте қойғандай:
- Күзетаев есімі аталғанда біз неге міндетті түрде Ульянов мәселесін қозғауымыз керек, немесе Сабуровқа көше берілерде неге Жұмановты еске аламыз? Аталған тұлғалардың барлығын да құрметтейміз, бірақ халықты шатастырмай, ұсынылған ұсынысқа қатысты пікір білдіруіміз керек деп ойлаймын әрі ұсынысты қолдаймын.
Тәртіпке сай, Қоғамдық кеңес құптаған соң, ұсыныс әрі қарай мәслихаттың көпшілік тыңдалымында талқыға түседі. Көпшілік қолдау білдірсе, облыстық ономастикалық комиссияда қаралып, республикалық ономастикалық комиссия шешімі мәселеге нүкте қояды. Бір айта кетерлігі, мекенжай анықтамасы немесе көшеге қатысты өзге құжаттар электронды түрде өзгеретіндіктен, аталған көшелердің тұрғындарына құжатқа байланысты қиындық тумайды. Сондай-ақ атауларды қазақшалауға, бірізділендіруге қыруар қаржы жұмсалады деген ойдан да аулақ болған жөн. Үйдің тақтайшасын өзгертуге бір көшеге шамамен 250-300 мыңнан - жиыны шамамен 2 млн. 600 мыңнан астам қаржы жұмсалады деп жоспарлануда.

Әйгерім СӘРСЕНҚАЛИ

БАСТЫСЫ – ЖОЛДЫҢ САПАСЫ

Бейсенбі, 28 маусым күні Семей қаласының әкімі Ермак Сәлімов күрделі жөндеуден өтіп жатқан Мичурин көшесіне арнайы барды. Осы жерде көшені жөндеуге бөлінген қаржының игерілуіне, жолдың сапасы, бітіру мерзіміне қатысты бірқатар сауалдарын мердігер мекеме өкілдеріне қойды.

Қала әкімі «Семей жолдарының» участок басшысына қарата:

- Көзімнің жетіп тұрғаны - жұмыс кестеге сай жүрмей жатыр. Өткен маусым айында игерілуге тиіс 350 млн. теңгенің тек 54 млн. теңгесі ғана игеріліп отыруының себебі неде? Тағы да қоңыр күзге қаламыз ба?- деп көңілінің толмағанын білдірді.
Мердігер мекеме басшылығы қосымша техника бөліп, жұмыс бригадаларының санын арттырып, жуық арада қазіргі қалыптасқан жағдайды түзейтінін жеткізді. Жалпы, биылға Мичурин көшесін жөндеуге жоспарланған 428 млн. теңгенің неге игерілмей жатқанына Семей қаласының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі басшысының орынбасары Нұрлан Серғазинов былайша түсініктеме берді:
- Бірінші кезекте Мичурин көшесін жөндеуді қолға алған мердігер компания «Семей жолдары» мекемесінің асықпаушылығы деп білгеніміз жөн. Екіншіден, адам ресурсының жетіспеушілігі де өз кедергісін келтіруде. Жол жиегіне бордюр төсеп, салынар жолдың астын көтеру және жарық орнату сынды жұмыстар баяу жүргізілуде. Нәтижесінде жоспарланған жұмыс көлемі 25-27 пайызға ғана орындалып отыр. Біз белгілеген жұмыс кестесі келісілген уақытта бітпейтін болғандықтан, 1 қазанға жылжытуға мәжбүр болдық. Енді қатаң бақылауға алынады.
Мердігер мекеме 50 метр жерге асфальтты дұрыс төсемеген. Бұл жұмыс сапасына тікелей әсер етеді. Бұл олқылық жөнделетін болады. Дұрыс төселмеген жол бөлігі қайта салынады. Оның шығынын «Семей жолдары» өз мойнына алады. Асфальт үш қатпармен барлық технологиялық ережелерді сақтау арқылы салынуда,- деп атап өтті бөлім басшысының орынбасары.
Қала басшысы осы күнгі жұмыс сапарының соңында нақты тапсырмалар беріп, оның орындалу уақытын қадағалауды Семей қаласының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөліміне тапсырды.

Серік ӘБІЛҚАСЫМҰЛЫ

ҰЛЫЛАР МЕКЕНІНЕ САЯХАТ

«Семей таңы» газетінің ұжымы Журналистер күнін қазақтың бас ақынының елінде өткізді

Абай еліне, қазақтың ұлы ақынын дүниеге әкелген ұлылар мекеніне арнайы саяхат жасау көптен бері жоспарымызда жүрген еді. Журналистердің кәсіби мерекесі күні осы сапардың сәті түсті. Таң қылаң бере, шілденің шіліңгір ыстығы түспей тұрып Семейден шығып, Жидебайды бетке алдық. Әлқисса. Сөзіміздің басын журналистер мерекесінен бастаған болатынбыз, жасыратыны жоқ, ақын Төлеген Айбергеновтің сөзімен айтқанда, қоғамдағы «сыздаған жараның аузында» жүру - біз таңдаған мамандықтың пешенесінен алған үлесі... Қалам ұстағанның қадірін білетін, мереке күні бізді құттықтап, игі тілегін білдірген барша қауымға алғысымыз шексіз.

Тақырыптан ауытқып, кәсіби мерекеміз жайлы айтып кеткенімізді айыпқа бұйырмассыздар. Сонымен, «Семей таңы» және «Вести Семей» газеттерінің ұжымы ақын туған елге бет алдық.
Ұлылар мекеніне сапарымыз қазақтың бас ақыны Абай мен Шәкәрім жатқан қасиетті топырақ Жидебайдан басталды. Абайдың қорық-музейіндегі ақын тұтынған жәдігерлер мен қазақ халқының ардақты ақыны Шәкәрім Құдайбердіұлының қонысы болған Саятқорадағы құнды мұрағаттармен танысып болған соң Абай мен Шәкәрімнің, Абайдың әжесі Зере мен анасы Ұлжанның қабіріне барып зиярат еттік . Шежіреге толы Шыңғыстау бөктерінің өткеніне барлау жасап, Абайды әлемге танытқан жазушы Мұхтар Әуезовтің туған жері Бөріліге де ат басын тіредік.
Келесі бағытымыз - әйгілі Қоңыр әулие үңгірі. Айтпақшы, Қоңыр әулиеге аудан орталығы Қарауылды басып өтеді екенбіз. Қарауылға кіреберіс қақпадан бізді осы елдегі газеттің меншікті тілшісі Совет Махметов ағамыз қарсы алды. Қазақтың қанына біткен асыл қасиеттердің бірі қонақжайлылық Совет ағамызды қайдан айналып өтсін. Аста-төк дастарқаны мен ақ жарқын көңілі араласқан Совет ағамыздың үйіндегі жеңгеміздің қолынан дәм татып, сапарымызды ары қарай жалғастырдық.
Естуімізше, жаз бастала Тоқтамыс ауылынан 18 шақырым қашықтықта орналасқан Қоңыр әулие үңгіріне ағылған халық толастамайтын көрінеді. Тек өз аймағымыздан емес, Қазақстанның түкпір-түкпірінен, тіпті ресейліктер де Қоңыр әулие үңгіріне дертіне дауа іздеп келеді екен. Осы аңыз мекенді өз көзімен көріп қайтуға асығатындар қатары жыл өткен сайын көбейіп келе жатқан сыңайлы.
Кешқұрым Қоңыр әулиеге де жеттік. Тылсым табиғаттың шешілмей келе жатқан жұмбағы аз емес қой. Қоңыр әулие үңгірі туралы халық аузында аңыз да, әңгіме де өте көп. Тарихта табиғаттың бұл жұмбағы жоңғар шапқыншылығы кезінде пайда болған деп жорамал айтушылар да бар. Енді біреулердің айтуынша, сонау 1750-ші жылдардың ортасында болған Шаған соғысы кезіндегі бір шайқаста жаппай қырылған қазақ жауынгерлерінің санын көрген Абылай ханға жас батыр Тоқтамыс:
- Жауға қарсы әрекет ететін жауынгерлердің саны аз қалды. Мұны олар біліп қойса - жеңілгеніміз. Сондықтан аттың құйрығына шеңгел, қараған, бұта байлап шапсақ, жау қалың шаңнан аздығымызды байқай қоймас,- дейді.
Жас батырдың айтқаны Абылай ханға ұнап, қараған, бұта шауып әкеліңдер деп жауынгерлерді жан-жаққа жібереді. Шынымен-ақ осы шайқаста қарсылас жақ қалың шаңнан қазақ қолының аздығын білмей дүркірей қашып, Шаған тауының бір тас үңгіріне барып тығылса керек. Жоңғарларға пана болған сол үңгір бүгінгі Қоңыр әулие үңгірі деседі. Аталған шайқас тарихта «Шаңды жорық» немесе «Қалмаққырған» деген атпен қалған. Үңгір маңында ескі қорымның көп екендігін біз де байқадық.
Сырт көзге көріне бермейтін, таудың қуысында, жақпар тастарды жарып өтетін үңгірді бойлап жүретін жол мөлдір көлге бастап келді. Жаратушының сырт көзден тау түкпіріне жасырған мөлдір бұлағының емдік қасиетін жергілікті халық ертеден-ақ білгенімен, соңғы жылдары атағы елімізді асып, шетелдіктерді де қызықтыра бастаған сыңайлы. Жақпар тастардың дәлізі арқылы үңгірге кірдік. Осы қасиетті жерге келушілерді қарсы алып, оларға ас ішетін, демалатын орындарды дайындап, Құран оқып, үңгірге кірушілерге жарық беріп жүрген Миржан атты бауырымыз екен. Алғашқыда көлдің мұздай суына түсуге жүрексінгенімізбен, көп кешікпей бірімізден соң біріміз суға сүңгідік. Судың суықтығы қандай деп сұраушылар болса, айта кетейік, 40 градус аязда жалаң аяқ мұз басқандай сезімде боласың. Дегенмен, бір сүңгіген соң, бойымыз сергіп, денеміз қызып сала бергенін байқап, судың қасиеті шынымен–ақ бар екен деген ойға тоқтадық. Миржан бауырымыз суға түсерде тек тәніміздің ғана емес, жанымыздың да тазаланып баруын, Жаратушыдан тілейтін тілегімізді таза көңілмен сұрауымызды тапсырды.
Көлдің суы жанарының көруі нашарлаған жандарға, аяқ-қолы тартылып, сал болып қалғандарға таптырмайтын ем екен. Осы үңгірде арап әрпімен жазылған Абайдың қолтаңбасы бар дегенді де естігенімізбен, нақты қай жерде екендігі белгісіз болғандықтан көре алмадық. Ақынның өзінің туған жеріндегі әулие көлге баруы әбден мүмкін. Ендеше, оған күмән келтіруге болмас.
Әулие үңгірге тәу етуге келгендер құрбандық шалып, аруақтар рухына бағыштап Құран хатым түсіруі дәстүрге айналған екен. Осы дәстүрді біз де сақтадық. Абай жүрген топырақты басып, Абай жұтқан, жусанның жұпарымен тыныстаған біз ұжымымызбен кешкісін қаз қатар тізіліп, Миржанның қонақтарға арналған үлкен қонақжайында демалдық. Айтпақшы, осы жерде Ресейдің Барнауыл қаласынан арнайы келген қонақтармен де кездестік. Бірнеше жыл қатарынан келіп жүрген ресейліктердің бірі бұрын әрең көретін көзіне енді көзәйнектің қажет болмай қалғанын айтқанда, сенер-сенбесімізді білмедік. Келушілерге қызмет көрсетіп жүрген Бибігүл атты замандасымыздан естіген мына бір оқиға да бейжай қалдыра алмады. Өткен жылы Павлодар жақтан келген жолаушылардың бірін үңгірдің аузынан екі ақ жылан кіргізбей қойған екен. Артынан сұрастырса, жолаушының қолында адам қаны болғандықтан, күнәсінан арылуға келген сыңайлы. Рас-өтірігін кім білсін? Біздікі естігенімізді баяндау ғана.
Таңертең ерте тұрып, тобымызбен қасиетті суға тағы бір мәрте түсіп алып, жолға шықтық. Туған жердің тарихын жақсы білетін Совет ағамыз жолда Оспанкөл атты шипалы судың бар екендігін айтып қалды. Біз, сапарымыздың жоспарында жоқ болса да, Оспанкөлге соға кетуді дұрыс деп шештік. Көл Абайдың сүйікті інісі Оспанның жерінде орналасқандықтан осылай аталған көрінеді. Алыстан менмұндалап тұрған көгілдір мөлдір көлдің суының тұзды екендігін байқадық. Жағасында жүрген жергілікті халықтан «емдік қасиеті Алакөлден кем емес» дегенді де естідік. Оспанкөлдің жағасында демалып, суға түсіп, газетіміздің бет қаттаушысы, ұжымдағы жастардың ақылшы апайы Гүлсараның жолға алып шыққан самаурынынан шай ішіп, кешқұрым Семейге оралдық.
Сөзіміздің басында айтып кеткендей, журналистердің кәсіби мерекесін киелі жерде өткізгенімізден көңіліміз қанағат алып, ерекше әсермен оралдық. Айтпақшы, осы сапарда бізге жолсерік болып, Абай жүрген жерлермен таныстырған Абай қорық-музейінің ғылыми қызметкері Нұржан Боранбаев пен автокөлік беріп, сапарға шығуға көмек көрсеткен ШҚО Семей қаласының №3 арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығының басшысы Меруерт Назарқызы Мадиноваға, жүргізуші Данияр Каненовке алғыс айтамыз.

Риза МОЛДАШЕВА

 

 

ӨРКЕНДІ ІСТЕР ӨРІСІ

26 маусым күні Семей қаласының әкімі Ермак Сәлімов жергілікті, облыстық және республикалық БАҚ өкілдерінің қатысуымен баспасөз мәжілісін өткізіп, қаланың әлеуметтік - экономикалық дамуы жайында жан – жақты ақпарат берді.

Алдымен журналистерді Ақпарат және байланыс қызметкерлері күнімен құттықтаған шаһар басшысы Ермак Сәлімов Елбасы Жолдауын жүзеге асыру аясында атқарылып жатқан шаруалар барысымен таныстырып, қаланың әлеуметтік - экономикалық дамуы туралы айтып берді. Қаланы жарықтандыру, су, жылу мәселелері, тасқын зардаптарының өтелуі, жаңа жобалардың жүзеге асуы, тұрғын үй құрылысы және басқа да салаларды қамтыған өзекті мәселелер бойынша сауалдарын жолдаған журналистер шаһар басшысынан нақты жауаптар алды.

Ермак Бидахметұлының сөзіне сүйенсек, қаланың әлеуметтік - экономикалық дамуы соңғы жылдары жақсы көрсеткіштерге ие. Жыл басынан бері өндірісте 66,4 млрд. теңгеге өнім шығарылса, ауыл шаруашылығы бойынша 6,2 млрд. теңгенің тауары саудаланған. 30 мыңнан астам шағын және орта кәсіпкерлік өкілдері кәсіптерін ашып, қала бюджетіне қомақты қаржы құйылуда.
Қаңтар айынан бері 3 мың 525 тұрғын жұмысқа орналасса, нәтижелі жұмыс және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы бойынша 162 адам кеңес алып, 33 адам өзін-өзі жұмыспен қамтыған. Шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту үшін 7 тұрғынға екінші деңгейлі банктер арқылы 81 миллион теңге несие берілген.
Қала бюджеті де жылдан - жылға артып келеді. Дамудың барлық көрсеткіштері бойынша облыстағы аудандар мен қалалар арасында Семей 2016 жылы оныншы, 2017 жылы сегізінші орыннан көрінсе, 2018 жылдың қаңтар - мамыр айлары аралығындағы статистика бойынша, 5-ші орынға табан тірепті. «Бұл мемлекеттік қызметкерлердің, кіші және орта бизнес өкілдерінің, ауыл шаруашылығы саласы қызметкерлерінің жемісті еңбегінің нәтижесі»,- деді қала әкімі.
Күнделікті халық тұтынатын азық - түлік бағасын тұрақты ұстап тұру үшін алты сауда нүктесінде азық - түлік жеңілдетілген бағамен ұсынылуда. «Солтүстік» сауда - логистикалық орталығынан елу сауда орны шаруа қожалықтарына тегін беріліп, олар ауылшаруашылық тауарларын халыққа арзан бағамен саудалап келеді. Жыл басынан бері 24 жәрмеңке ұйымдастырылып, 120 миллион теңгеден астам қаражатқа сауда-саттық жасалған. Сонымен қатар «Эмиль» ЖШС, «Багратион» ЖШС, «Восток Молоко» ЖШС, «Зайтенов» сияқты шаруа қожалықтарымен сүт және сүт өнімдеріне бағаны тұрақтандыру жөнінде келісімшартқа қол қойылған. Нәтижесінде аталған кәсіпорындардың сүт өнімдері 5-7 пайыз үстеме бағамен сатылуда. Мемлекеттік «Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасы бойынша осы жылы құны 143,9 млн. теңгені құрайтын 29 жобаға қолдау көрсетілген.
Қала әкімінің айтуынша, «Агропортал» ЖШС жобасы аясында Семейде ет өңдеуші комбинат салынады. Облыс әкімі Даниал Ахметовтің тапсырмасына сәйкес, бұл мақсатта 2017 жылдың 29 желтоқсанында ҚР Инвестициялар және даму министрлігімен келісімшартқа қол қойылып, қала әкімінің қаулысымен аумағы 55 гектарды қамтитын жер телімі бөлінген. Қазіргі уақытта «Jahan Mana» ирандық компаниясымен зауыттың жобалық–сметалық құжаттары рәсімделуде. Бұдан бөлек Семейде «Пожьбарьер», «Казэлектромаш» сынды инвестияциялық жобалар жұмыс істеуде.
Облыс әкімі Даниал Ахметовтің тапсырмасы бойынша 2018 - 2020 жылдарға арналған «Менің аулам» бағдарламасы қабылданған. Ол бойынша осы жылы көп қабатты тұрғын үйлердің 12 ауласын абаттандыруға қалалық бюджеттен 611 миллион теңге бөлініп, жұмыстар атқарылуда. Ал қала көшелері және аулаларды абаттандыруға қалалық бюджеттен 1 млрд. 196 миллион теңге қаралған.
Сондай-ақ Ермак Бидахметұлы салауатты өмір салтын ұстанушылардың қатарын арттыру үшін қаланың әр ауданынан 11 спорт алаңын салу жоспарланып отырғанын да айтып өтті. Оған 90 миллион теңге қаражат бөлінген екен. Семейліктерді әсіресе Абай алаңын абаттандыруға 87 миллион теңге бөлінуі қуантып отыр. Туризмді дамыту бағытында да кешенді жұмыстар қолға алынған. Бүгінгі күні Семейде 22 туристік компания тіркелген.
Қала көшелерін күрделі және ағымдағы жөндеуге биыл 2 млрд. 235 миллион теңге қарастырылыпты. Ал Мичурин көшесіндегі күрделі жөндеу 1 қазанға дейін аяқталады деп жоспарланып отыр. Көптеген жылдар бойы жөндеу көрмеген Найманбев көшесі, сондай-ақ автокөлік көп жүретін Тәңірбергенов, Титов, Орманды, Қабанбай батыр, Аймауытов көшелері жөнделуде. Жалпы, осы уақытқа дейін 36 көше ағымдағы жөндеуден өткен. Семейліктердің сүйікті демалыс орындарының бірі Озеркиге баратын жолды қалыпқа келтіру жұмыстары да жоспарда бар көрінеді.
– «Қазақтелеком» АҚ кабелі Мичурин көшесі арқылы өтеді. Кезінде мұның бәрі ескерілмегендіктен, жобаны қайта қарауға тура келді. Жөндеу жұмыстарының ұзаққа созылуы сондықтан. Көшедегі жол жиектері мен жарық шамдары да жаңартылуда. Ал Дәстенов көшесіндегі жол қиылысында орын алған келеңсіздіктерді реттеу жайлы тапсырма бердім. Бәрі қайта жасалынатын болады,- деді Ермак Сәлімов.
Семейде «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы арқылы қолға алынған бірқатар жобалар бар. Соның нәтижесінде Затон, Шүлбі, Новошүлбі кенттерін сумен қамту мәселелері бір жолға қойылды. Алайда Қайнар кентін сумен қамту көптеген жылдар бойы шешілмей келе жатқан түйінді мәселе болып отыр.
- «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында өткен жылы Қайнарды сумен қамту жобасы қолға алынған болатын. Бірақ мердігер мекеменің дұрыс жұмыс істемеуі салдарынан көптеген олқылықтар орын алды. Бұл орайдағы Қайнар ауылы тұрғындарының реніші де орынды. Бағдарлама мен қаржыландыру бар. Тек мердігерлердің жұмысы алға баспай отыр. Қазір бұл мекеменің ісі сотта қаралуда. Жуырда жаңа конкурс жарияланады. Жыл аяғына дейін жобаны жүзеге асыруға мүдделіміз,- деді әкім.
Журналистер сауалына жауап бере отырып, Ермак Бидахметұлы кейбір мәселелердің жауабын БАҚ өкілдерімен бірге қарастыратынын жеткізді.
- Жарықтандырылмаған көшелердің желілері жергілікті әкімдікке қарамайды. Ал оған жауапты кәсіпкерлік қазір банкротқа ұшырап отыр. Кезінде олар желілерді сатып алу жайлы ұсыныс жасағанымен, біз басқа жолды таңдадық. Себебі онда түсініксіз жайттар көп болды. Жарық шамдарын ауыстыру жайлы Еуропалық қайта құру және даму банкімен келісімшартымыз бар. Жарықтандырылмаған көшелермен сол келісімшарт аясында жұмыс істейтін боламыз. Бірақ банкпен жұмыс өте баяу және ұзақ жүріп жатқанын айта кету керек. Сондықтан бұл - уақыттың еншісіндегі жұмыстар. Бұл сала әсіресе тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы бөлімінен қарқынды және шапшаң жұмысты талап етеді. Ал жер асты жолдарын жарықтандыру жөнделген көшелердегі шамдар есебінен жүзеге асады,- деді Е.Сәлімов.
Семейдегі қоғамдық көлік мәселесі де тілшілер қауымы назарынан тыс қалмады. Естеріңізде болса, тамыз айында Семейдегі қоғамдық көлік тасымалына жаңа конкурс жарияланатыны туралы айтылған еді. Алайда кездесу барысында Ермак Бидахметұлы конкурстың жарты немесе бір жылға шегерілгенін жеткізді. Себебі, шарт бойынша, тасымалдаушы мекеме жаңа көліктерін ұсынуы керек және электрондық билет жүйесі болуы міндетті. Сонымен қатар көліктердің отандық өнім болуына да басымдық беріледі.
- 2013 жылы жарияланған конкурс келісімшарты тамыз айында аяқталады. Ал жаңа мердігер мекеме бұрынғы қателіктерді қайталамайтындай сапалы қызмет ұсынуы керек. Биыл тасымалдаушылар билет құнын көтеру туралы шарт қойған кезде, біз олардың жол шығыстары мен кірістері туралы ақпараттарды білмедік. Сондықтан электрондық билет жүйесін енгізген дұрыс. Біздің мамандарымыз Минскіге, Барнауылға, Бирскіге барып, олардың бұл саладағы тәжірибелерін байқап қайтты. Қазір беларустық және астаналық компаниялардың ұсыныстарын қарап жатырмыз. Алдағы екі ай ішінде кіммен жұмыс істейтінімізді айқындайтын боламыз. Көліктердің отандық өнім болуына да басымдық беріледі. Себебі отандық тауарға қазір мемлекеттен жақсы қолдау болып отыр және біз соны ұтымды пайдалануымыз керек. Оны Қазақстандық даму банкі «Лизинг» қаржы институты арқылы қаржыландырады,- деді Ермак Бидахметұлы. - Қоғамдық көліктерді жаңарту бастамасы жақсы жүзеге асып жатыр. Дегенмен электрондық билет жүйесі мен қоғамдық көліктерді толық жаңартуға әлі дайын емеспіз. Алдымызда жаңа парк жасақтау және үлкен, орта және кіші кластағы 170 автобусқа қол жеткізу міндеті тұр. Сондықтан тасымалдаушылармен сөйлесіп, келісімшартты жарты жылға немесе бір жылға созуға тура келіп тұр.
Семейде су басқан үйлерді қалпына келтіру қарқынды жүзеге асуда. Бүгінгі күні Пристань аумағында және Мирный кентінде тасқыннан зардап шеккен 205 үйдің 160-ы мердігерлермен келісімшартқа отырыпты. Оның 135-і тіркеуден өтіп, бұл бағытта бастапқы 51 млн. теңге игерілген.
- Республикалық бюджеттен 138 миллион теңге қолымызға тиді. Тұрғындар арасында жөндеу жұмыстарымен кімнің айналысатыны туралы біраз дау-дамайлардың болғаны рас. Бұған түсіністікпен қарап, халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргіздік. Мердігері анықталмаған 54 үйдің құжаттарын жөндеу үшін тиісті мамандар жұмылдырылды. Мақсатымыз - 1 қыркүйекке дейін бөлінген қаржыны игеріп, баспаналарды қалыпқа келтіру. Бұл бағытта Бобровкада жұмыс аяқталды деуге болады. Мердігер мекемелер – «Сәт-Транс» ЖШС мен «Гордорстрой» - өз жұмыстарын сәтті аяқтады. Аталған аудандағы апатты деп танылған бір үйді «Сәт-Транс» ЖШС өз қаржысына тұрғызып беретін болды,- деді шаһар басшысы.
Ал тұрғындардың мүлік шығыны 22 млн. теңгені құрайды. Шаһар басшысы бұл шығындардың қалалық бюджеттегі төтенше жағдайлар қорынан келесі аптаның соңына дейін өтелетінін айтты. «Нормативтік-құқықтық актіде айқындалған, яғни тұрмысқа ең қажетті заттар ғана өтеледі. Жатын орынның, ас үйдің жиһаздары мен техникалық мүліктер ғана сатылып алынады»,- деді қала әкімі.
Су тасқынына себепкер болған деген «Ертіс» бассейндік инспекциясына қатысты сот жұмыстары әлі жалғасуда. Бассейн қызметкерлері су жіберетінін екі күн бұрын ескерткенімен, бөгет қойып үлгермедік дейді қала әкімі.
- Әдетте, «Ертіс» бассейндік инспекциясы мұз еріген кезде суды жіберетін. Олар секундына 1600 текше метр су жібереміз деп айтқанымен, су мөлшері 1800 текше метрге жетті. Екі күн ішінде халықты көшіріп үлгердік, бірақ бөгет қойып үлгермедік. Жұмыла жұмыс ісегеніміздің арқасында, орталық су құбырын қорғап қалдық. Егер олай істей алмағанымызда, орталық су құбыры аман қалмайтын еді. Қазір осы мәселеге қатысты сот процесі әлі жүріп жатыр. Біз де зардап шегуші тарап ретінде сотта өз жауабымызды айттық. Бұл жердегі ең маңызды мәселе – суды жіберумен дұрыс айналысу керек,- деді Е.Сәлімов.
Жуырда облыс әкімі Даниал Ахметовтің бастамасымен, Түйемойнақ аралынан Мирный кентіне дейін, ұзындығы 25 шақырымды қамтитын Ертіс жағалауын бекіту туралы жобаға қол қойылған болатын. Қаржы қалалық бюджеттен қарастырылыпты.
Былтыр Бейбітшілік аралында жағажайдың ашылуы тұрғындар үшін қуанышты жаңалық болған еді. Алайда тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы бөлімінің жоспары негізінде жасалынған жобаның шикілігінен көп ұзамай жағажайды су шайып кеткен. Ермак Бидахметұлының айтуынша, осы олқылықтардың орнын толтыру мақсатында биыл мердігерлер арасында тағы байқау ұйымдастырылмақ. Әзірге ниет білдіруші екі мердігер тіркеліпті.
- Жағажай жұмыстары үшін техникалық - экономикалық дәлелдемелері толық мердігерлерді іздестірудеміз. Алда тағы конкурс болады. Әзірге екі өтініш беруші бар. Олар екі түрлі аумақты ұсынып отыр. Жағажай салудың өзіндік шарттары бар. Ең алдымен тұрғындар қауіпсіздігі ескерілуі керек, - деді қала басшысы.
Дренажды кәріз жүйесіне қатысты да біраз қиындықтар туындаған еді. Қала әкімінің сөзіне сүйенсек, бұл бағытта Абай, Қабанбай батыр, Найманбаев көшелері бойында жұмыстар атқарылған. Бұл орайда шаһар басшысы ертеден келе жатқан кәріз жүйелерін қайта қалпына келтіру жұмыстары жалғаса беретінін атап өтті.
№3 ЖЭО іске қосу үшін инвесторлардан оңтайлы жоба қажет. Ниет білдіруші шетелдіктер көп болғанымен, олардың ұсынысы тұрғындар қалтасына салмақ салып отыр. Кездесуде қала басшысы осылай деді.
- Көптеген түйінді мәселелер бар. Қытай, Түрік, Ресей инвесторлары жоба ұсынғанымен, ақырғы шешім қабылданған жоқ. Себебі кейбір жобалардың тарифтері өте қымбат немесе жылумен қамту жүйелері дұрыс ойластырылмаған. Алдағы күндері республикалық комиссияның отырысында Семей қаласын жылумен қамтудың схемасы қарастырылады. Инвесторлар, жер берсеңіздер, қалғанын өзіміз шешеміз деп қолқа салуда. Алайда бұл жерде барлығын бүге – шүгесіне дейін қарастыру қажет. Инвестор шетелдік болғандықтан, мәселелер көп,- дейді Е.Бидахметұлы.
Кездесуде көтерілген тағы бір сұрақ аспалы көпірге қатысты болды. Семейдің ең көрікті нысандарының біріне айналған аспалы көпір қазіргі күні ШҚО Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасына қарайды. Сондықтан көпірге қажетті қаржы бөлу, жөндеу, қызмет көрсету облыстық бюджет есебінен жүзеге асырылып келеді.
- Жол жөндеудің қарапайым ережесі аспалы көпірді қалыпқа келтіру үшін жарамайды. Оның арнайы құрамы бар. Жөндейтін уақыты, битумы өзгеше. Сондықтан көпірді қыста және жазда бізге ұстауға беру үшін облыстық басқармамен сөйлесіп жатырмыз. Жапондықтардың аспалы көпір күтіміне қатысты өз ұсыныстары бар. Биыл жаңа технологиямен экспериментті жөндеу жұмыстары болады. Аймақ басшысы көпірді жарықтандыруды жақсарту туралы да айтып өтті. Жақын арада қалалық сессияда бұл мәселелер көтерілетін болады,- деді қала әкімі.
Сонымен қатар жыл сайын «Жансая» мен «Мереке» базары аралығындағы аумақтың жөндеуден тыс қалып қоюы көпшілік көңілін күпті еткен мәселе екені рас. Автомобиль жолдары және жолаушылар көлігі бөлімінің басшысы Серікқали Жұмановтың айтуынша, биыл аталған аумақты тазалау және құм себу жұмыстары жүргізілсе, асфальттау келесі жылға жоспарланып отырған көрінеді.
Кездесуде айтылғандай, жуық арада Семейде 200 орынға арналған балалар ауруханасы салынады. ШҚО Денсаулық басқармасымен Өскемен және Семей қалаларына аурухана салатын инвестор анықталыпты. Сондай-ақ қала әкімі «Бакиев» ЖШС Семейде хоккей алаңын салу жобасын әзірлеу туралы қуанышты жаңалықпен де бөлісті.
Ақсай ауданында тұрғын үй құрылысы жалғасуда. Алғашқы үйдің құрылысы аяқталды. Жыл аяғына дейін аталған аумақта 60 баспана тұрғындар игілігіне беріледі деп жоспарлануда.
- Қазіргі күні Семейде 24 мыңнан астам адам жер алуға кезекте тұр. Демек, Ақсайда салынып жатқан үйлер сұранысқа ие болады деген сөз. Елбасы айтып кеткендей, ешкімге тегін үй берілмейді. Сондықтан Елбасының 5 әлеуметтік бастамасы аясында бастапқы жарна 30 пайыздан 20 пайызға төмендеді. Қазіргі күні «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-да 10 500 семейлік пәтер алу үшін кезекте тұр. Оның тең жартысы - мемлекеттік қызметкерлер. Келешекте Ақсайда балабақша мен мектеп салынады. Су тартудың жобасын жасап жатырмыз,- деді әкім.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ

НЕЙМАРМЕН КЕЗДЕСУГЕ БАРАДЫ

27 сәуір мен 29 мамыр аралығында футболдан еліміздегі балалар үйінің тәрбиеленушілері арасында іріктеу ойындары өтіп, онда 10 аймақтан 21 команда бақ сынады. Нәтижесінде 9 команда финалдық кезеңге жолдама алды. Олардың ішінде біздің Семей қаласындағы № 8 балалар үйінің «Семей» командасы да бар болатын.

«Baurzhan Foundation» жеке қоры, «Цеснабанк» АҚ, Қазақстанның Футбол федерациясы және «Нұр Отан» партиясы бұл турнирді 2013 жылдан бері дәстүрлі түрде ұйымдастырып келеді. Бұл жолғы жеңімпаздар Францияның «Пари Сен-Жермен» футбол клубының ойыншыларымен жүздеседі. Алматыда өткен финалдық кезеңге қатысқан 9 команда бас жүлде үшін бақ сынасты. Аяқдоптың отаны Семей қаласының намысын № 8 балалар үйінің «Семей» командасы қорғады. Біздің балалар ақтық сынға алқынбай жетіп, финалда алматылық Барыс командасымен кездесіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті. Жеңіс доптарын Мадияр Шарипов пен команда капитаны Леонид Гончаров соқты. Қазақ футболының отанынан келгендерін паш еткен сайыпқырандарымыз Францияға «Пари Сен-Жермен» футбол клубымен кездесуге баратын болды.
- Біз бұл турнирге бір жылдай дайындық жүргіздік. Жеңіс бізде болатынына әу бастан сенімді болдық. Қарсыластарымыз қанша жерден мықты болса да, біз олардан артық екенімізді дәлелдей алдық. Енді Парижге Неймармен кездесуге барамыз,- дейді команда капитаны 15 жасар Леонид Гончаров жексенбі күні өздерін темір жол вокзалында күтіп алған жерлестеріне.
Алдыңғы қатарлы футбол клубтарымен кездесу балалардың өміріндегі үлкен табыстарға жетелейтін ұмытылмас сәтке айналары сөзсіз.

Серік ӘБІЛҚАСЫМҰЛЫ

 

Меншік иесі: «Семей таңы – Вести Семей газеттері» ЖШС

Техникалық директор:Қайрат Жолобаев

Бас редактор: Ерзат Жанатұлы

           

Ескерту! Кез келген

материалды көшіру және жариялау

үшін редакцияның арнайы

рұқсатын алу қажет!

 

Телефон: 8-775-746-46-70,

8-707-372-57-00

Кеңсе тел.: 8-7222-52-36-57