АУДАНЫҢЫЗДЫҢ 90 ЖЫЛДЫҒЫН ТОЙЛАЙСЫЗ БА?

Биыл аудандардың барлығы дерлік құрылғандарына 90 жыл толуын атап өтуге дайындық жасап жатқанын естіп жатырмыз. Тоқсан жыл, бұрынғы ел тарихына бойлар болсақ, бұл той жасайтын жыл, мерекелейтін күн емес екендігіне көпшілігіміздің мән бермей отырғанымыз өкінішті...

   1928 жыл - қазақ деген халықтың  басына қара бұлт ұялаған, ұлан-байтақ даласынан пана болар көлеңке таппай шекара асып, тұрақ іздеген, қазақ ұлтының ауқаттыларының табаны тасқа тілініп, көзінен аққан жасы көлге айналған жыл. Сол тұста қазақтың іскер тобы Қытай, Ауғанстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркия, Ресей, Иран сияқты мемлекеттерді паналауға мәжбүр болды. Бүгін тарихи отанын аңсап елге қайтып жатқан, өзіміз «оралман» деп атап жүрген қандастарымыз - сол кездегі қазақтың қоныс аударуға мәжбүр болған кәсіпкерлерінің ұрпақтары.

 Биыл бүтіндей бір ұлтты қырып, жоюға бағытталған  «Голощекиннің геноциді» атты саясаттың басталғанына 90 жыл. Қазақ деген ұлтты жойып жіберу мақсатында «колхоздастыру» деген атпен қасақана науқан ұйымдастырылғанына 90 жыл.

Өткен ғасырдың біздің халық үшін үлкен қасіретке толы болған кезеңі 1927 жылы, Коммунистік партияның коллективтендіру қажеттігі жайлы шешімінен кейін басталған болатын. Осы шешім негізінде 1928 жылы Қазақ Халық комиссарлар Кеңесінің «Бай шаруашылықтарын тәркілеу» туралы қаулысы шықты. Ауқаттылардың малын тартып алу науқанын Сталиннің өзі «ұлы бетбұрыс» деп атады. Асыра сілтеудің негізінде бай қазақтардың малдары тәркіленіп, өздері кедейді қанаушы үстем таптың өкілі ретінде атылды, жер аударылды...  Қазақстанда байлардың малын кәмпескелеу жұмысы өте белсенді жүргізілді. Халқымыздың ежелден қалыптасқан көшпелі тұрмысын, салт-дәстүрін ескермей, керісінше, ескіліктің қалдығы деп санап, ұлттың әдет-ғұрпының тамырын балталау науқаны да осы жылдары ерекше белсенді болды. Көшпелі қазақтарды отырықшылыққа зорлап көндірді. Бұл нәубет малдың азаюына ғана емес, халықты ашаршылыққа ұрындырып, ұлттың қырылуына әкеліп соққаны белгілі.

Нақты деректерге сүйенсек, 1928 жылға дейін Қазақстанда 40 миллион мал болса, 1933 жылы 5 миллионға жуық қана мал қалған екен... Тарихта бүгін «асыра сілтеу» жылдары деп аталып жүрген сол қасіреттің салдарынан 2 миллион 200 мың адам қазаға ұшыраған. Бұл - сол жылдардағы халық санына шаққанда қазақ ұлтының 49 пайызы. Елдегі қудалаудан құтылу жолын іздеген 1 миллионға жуық қазақ шетел асуға мәжбүр болған.

Ұлт басына төнген сол қасіреттің ұйымдастырушысы Қазақстан аймақтық Коммунистік партиясының бірінші хатшысы болған Голощекин еді. Голощекиннің жүргізген саяси науқаны кезінде мешіттер жабылып, мұсылман халықтарының діни сенімдеріне, әдет-ғұрыптарына да тыйым салынған. Халқының басына түскен ауыртпалықты көріп, араша түскен ұлтымыздың ұлылары «халық жауы» деген атпен жазаланғаны да осы кезеңде емес пе? Жиырма сегіздің жылымығы мен отыз жетінің ойранына ұрынбағанда, қазақтардың саны бүгін 30 миллионнан асады екен. Бұл біздің ойымыздан шығарған жорамалымыз емес, белгілі демограф Мақаш Тәтімовтің пайымдауымен айтылған дерек. Қазақ ұлтын жойып, ал жерін басып алу пиғылы  сол кездің өзінде белсенді түрде қолға алынғанын байқап отырған боларсыздар...

Қырдағы қазақтың алдындағы өріс толы малын тартып алып, аштыққа ұшыратып, баудай қырған, өзі жаратып мінген асауын астынан аударып алып, «ортақ өгізге» айналдырған, аналарымыздың қымызға толы күбісін бос қалдырған, достықты сақтай білген қазақты бір-біріне айдап салып жау еткен, халқының жанына жалау, жүрегіне алау болуға ұмтылған ұлт зиялыларын  жазықсыз жазалаған  жылдардың 90 жылдығын тойламақсыздар ма? Ойланыңыздар!!!

Риза МОЛДАШЕВА

Пікір қосу


Қорғау коды
Жаңарту

Меншік иесі: «Семей таңы – Вести Семей газеттері» ЖШС

Техникалық директор:Қайрат Жолобаев

Бас редактор: Ерзат Жанатұлы

           

Ескерту! Кез келген

материалды көшіру және жариялау

үшін редакцияның арнайы

рұқсатын алу қажет!

 

Телефон: 8-775-746-46-70,

8-707-372-57-00

Кеңсе тел.: 8-7222-52-36-57